English
Arabic
87876.png){kind=icon}
Ganglion Kisti Nedir? Neden Oluşur, Nasıl Tedavi Edilir?
Ganglion kistleri; eklem kapsülü veya tendon kılıfından kaynaklanan, içi jel kıvamında sıvı dolu, genellikle iyi huylu yumuşak doku kitleleridir. En sık el bileği çevresinde görülür.
Ganglion Kisti Nedir?
Ganglion kisti; eklem kapsülü veya tendon kılıfından gelişen, içeriği sinovyal sıvıya benzer, jel kıvamında bir kisttir. Çoğu zaman ciddi bir problem oluşturmaz; ancak ağrı, hareket kısıtlılığı, sinir basısı veya estetik kaygı nedeniyle tedavi gerekebilir.
En Sık Nerede Görülür?
- El bileği sırtı (en sık)
- El bileği avuç içi tarafı
- Parmak dipleri
- Ayak bileği / ayak sırtı
- Diz çevresi (daha nadir)
Neden Oluşur?
Kesin neden her zaman net değildir. Ancak sık görülen ilişkili faktörler:
- Tekrarlayıcı zorlanmalar (bileği yoğun kullanan işler/sporlar)
- Eklem kapsülü veya tendon kılıfında zayıf noktalar
- Geçirilmiş travmalar
- Eklem dejenerasyonu (kireçlenme)
- Bağ dokusu yapısal yatkınlığı
Belirtiler Nelerdir?
- Cilt altında ele gelen şişlik/kitle
- Zamanla büyüyüp küçülebilme
- Bastırınca veya hareketle artan ağrı
- Hareket kısıtlılığı
- Sinire baskı varsa uyuşma/karıncalanma
Tanı Nasıl Konur?
Çoğu hastada tanı muayene ile konur. Gerekli görülen durumlarda:
- Ultrason: Kistin sıvı içerdiğini ve boyutunu gösterir.
- MR: Kistin eklem/tendonla ilişkisini ve çevre dokuları ayrıntılı değerlendirir (özellikle şüpheli/ameliyat planlanan olgularda).
Tedavi Seçenekleri
1) Takip (İzlem)
Ağrı yapmayan, fonksiyon kaybı oluşturmayan ve hızlı büyümeyen ganglion kistlerinde sadece takip yeterli olabilir. Bazı kistler zaman içinde kendiliğinden küçülebilir.
2) İğne ile Boşaltma (Aspirasyon)
Poliklinik şartlarında kistin içeriği iğneyle boşaltılabilir. İşlem kısa sürer; ancak tekrarlama riski cerrahiye kıyasla daha yüksektir.
3) Cerrahi Tedavi
Aşağıdaki durumlarda cerrahi düşünülebilir:
- Şiddetli veya sürekli ağrı
- Sinir basısı bulguları
- Tekrarlayan kistler
- Günlük yaşam/işi belirgin etkileme
- Belirgin estetik kaygı
Ameliyat Sonrası Süreç
- Çoğu hasta aynı gün taburcu olabilir.
- Dikişler genellikle 10–14 gün içinde alınır.
- Hareket açıklığını korumak için kontrollü egzersizler önerilebilir.
- Günlük hayata dönüş çoğu hastada hızlıdır.
Ganglion Kisti Tehlikeli midir?
Ganglion kistleri genellikle iyi huyludur ve kansere dönüşmez. Ancak ağrı, sinir basısı veya fonksiyon kaybı gibi durumlarda tedavi planlamak gerekir.
SSS (Sık Sorulan Sorular)
Ganglion kisti kendiliğinden geçer mi?
Evet, bazı ganglion kistleri zamanla küçülebilir veya tamamen kaybolabilir. Ağrı yoksa ve günlük yaşamı etkilemiyorsa izlem uygun olabilir.
Ganglion kisti patlatılır mı? Evde müdahale doğru mu?
Önerilmez. Evde “patlatma” girişimleri çevre dokulara zarar verebilir, enfeksiyon riskini artırabilir ve şikâyetleri kötüleştirebilir.
İğneyle boşaltma sonrası tekrarlar mı?
Tekrarlama ihtimali vardır. Aspirasyon bazı hastalarda fayda sağlar; ancak cerrahiye göre nüks riski daha yüksektir.
Ganglion kisti ağrı yapar mı?
Her zaman değil. Ağrı genellikle kistin eklem hareketiyle gerilmesi veya sinire baskı yapmasıyla ortaya çıkar.
Ameliyat şart mı?
Hayır. Şikâyet yoksa çoğu hastada ameliyat gerekmez. Ağrı, sinir basısı, tekrarlama veya fonksiyon kaybı varsa cerrahi değerlendirilebilir.
Hangi bölüm ilgilenir?
Ganglion kistleri için ortopedi ve travmatoloji (gerekli durumlarda el cerrahisi) değerlendirmesi uygundur.
