English
Arabic
87876.png){kind=icon}
Kaval Kemiği (Tibia) Kırığı: Belirtileri, Ameliyatı ve İyileşme Süreci
Trafik kazası, yüksekten düşme veya sert bir spor müsabakası... Yaşadığınız şiddetli travmanın ardından bacağınızın üzerine basamıyor ve büyük bir endişe taşıyorsunuz, bunu çok iyi anlıyoruz. Kaval kemiği (Tibia) ve onun hemen yanındaki ince destek kemiği (Fibula) kırıkları, ortopedi acillerinin en sık karşılaşılan ve en ciddi vakalarındandır. Ancak endişelenmeyin; İstanbul DMN Orthospine Clinic uzmanları olarak modern cerrahi teknikler (kapalı çivi ve platin uygulamaları) sayesinde, en parçalı kaval kemiği kırıklarını bile sağlam bir şekilde onararak sizi tekrar sağlıklı adımlarınıza kavuşturuyoruz.
Kaval Kemiği (Tibia) Kırığı Nasıl Anlaşılır?
Tibia, vücudumuzun yükünü taşıyan en büyük ikinci kemiktir. Hemen yanında uzanan fibula kemiği ise bir destek bariyeri görevi görür. Bu kemiklere şiddetli bir darbe geldiğinde genellikle ikisi birden kırılır. Kırığı anlamanın en belirgin işaretleri şunlardır:
- Bacağın üzerine kesinlikle ağırlık verememe ve adım atamama.
- Bacakta gözle görülür bir şekil bozukluğu (eğrilik, kısalma veya dönme).
- Darbe alınan bölgede anında başlayan şiddetli ağrı, hızlı şişlik ve morarma.
- Eğer kemik uçları deriyi delip dışarı çıkmışsa, buna Açık Kırık denir ve saniyeler içinde acil müdahale gerektirir.
Kaval kemiği kırıklarında bacak inanılmaz derecede şişebilir. Eğer bacağınızdaki şişlik taş gibi sertleşmişse, ayak parmaklarınızda uyuşma varsa ve ağrıkesicilere rağmen ağrınız azalmıyorsa, bu Kompartman Sendromu belirtisi olabilir. Bacak içindeki basıncın kasları boğduğu bu durum, saniyelerle yarışılan bir acil cerrahi (Fasyotomi) gerektirir. Vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurulmalıdır.
Tibia Kırığı Ameliyatsız İyileşir mi? (Alçı Tedavisi)
Hastalarımızın bize ilk sorduğu soru genellikle "Ameliyatsız kurtaramaz mıyız?" olur. Eğer çekilen röntgen ve tomografide kemik parçaları yerinden kaymamışsa (deplase değilse), bacağın kısalma veya dönme riski yoksa evet, ameliyatsız tedavi mümkündür.
Bu durumda kasıktan ayak bileğine kadar uzanan özel uzun bacak alçıları veya fonksiyonel breysler (yürüme botları) kullanılır. Ancak bu süreçte hastanın haftalarca bacağının üzerine basmaması ve kemiğin kaymaması için çok sıkı röntgen takibi altında olması şarttır.
Kaval Kemiği Kırığı Ameliyatı (Platin Çivi ve Plak Uygulamaları)
Eğer kemik parçalanmış, uç uca gelmiyor veya açık bir kırık söz konusuysa cerrahi müdahale kaçınılmazdır. Op. Dr. Sedat Duman ve Op. Dr. Muhammed Duman tarafından kliniğimizde dünya standartlarında uygulanan iki temel cerrahi yöntem vardır:
1. İntramedüller Çivileme (Kapalı Çivi Yöntemi)
Kaval kemiği kırıklarında "Altın Standart" kabul edilen en modern yöntemdir. Bacağı boydan boya kesmek yerine, dizin hemen altından açılan küçük bir delikten kemiğin iliğinin (ortasındaki boşluğun) içine titanyum bir çivi yerleştirilir ve vidalarla kilitlenir. Kırık hattı açılmadığı için kanama azdır, enfeksiyon riski düşüktür ve en önemlisi hastanın erkenden bacağına yük vermesine (basmasına) olanak tanır.
2. Plak ve Vida Uygulaması (Halk Arasında "Platin")
Kırık diz veya ayak bileği eklemine çok yakınsa, çivi yerleştirmek anatomik olarak mümkün olmaz. Bu durumlarda kemiğin dış yüzeyine bir yapboz parçası gibi uyum sağlayan titanyum plaklar (platinler) ve vidalar yerleştirilerek kemik eski anatomik yapısına kavuşturulur.
Tibia ve Fibula Kırığı Sonrası Ne Zaman Üstüne Basılır?
Bu, klinik pratiğimizde ve arama motorlarında hastaların en çok merak ettiği sorudur. Ancak cevabı tamamen yapılan ameliyatın tekniğine bağlıdır:
- Çivi Ameliyatı (İntramedüller Çivi) Olduysanız: Kemiğin içindeki titanyum çivi yükü üzerine aldığı için, doktorunuzun kontrolü sonrası genellikle ameliyattan birkaç gün sonra koltuk değnekleriyle yavaş yavaş tolere edebildiğiniz kadar yük vermenize (basmanıza) izin verilir. Hatta erken yük vermek, kemik kaynamasını hızlandırır.
- Plak ve Vida (Platin) Ameliyatı Olduysanız: Plaklar yük taşımak için değil, kemiği hizada tutmak için tasarlanmıştır. Bu yüzden kemik kendi kendine yeterince kaynayana kadar (genellikle 6 ila 8 hafta boyunca) bacağınızın üzerine kesinlikle basmamanız istenir.
Kaval Kemiği Kırığı Ne Kadar Sürede Kaynar?
Tibia kemiği, etrafındaki kas dokusu zayıf olduğu için kan dolaşımı (beslenmesi) fakir bir kemiktir. Bu nedenle iyileşme bir kısa mesafe koşusu değil, maratondur.
Normal şartlarda basit bir kırığın kaynaması 3 ila 6 ay sürebilir. Ancak hastanın diyabeti varsa veya sigara içiyorsa, bu süre dramatik şekilde uzar ve hatta "kaynamama" (non-union) dediğimiz komplikasyon ortaya çıkabilir. İyileşme sürecindeki en büyük göreviniz sigaradan uzak durmak ve doktorunuzun fizik tedavi programına harfiyen uymaktır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Tibia kırığı ameliyatsız iyileşir mi?
Eğer kemik uçları birbirinden ayrılmamışsa (deplase değilse) ve kırık stabilse, özel alçılar veya yürüme botları ile ameliyatsız iyileşebilir. Ancak parçalı ve kaymış kırıklarda ameliyat şarttır.
Tibia ve fibula kırığı sonrası ne zaman üstüne basılır?
Bu tamamen yapılan ameliyatın türüne bağlıdır. Kapalı intramedüller çivi ameliyatlarında hastalar genellikle birkaç gün içinde tolere edebildiği kadar yük verebilir. Ancak plak-vida (platin) yöntemlerinde 6-8 hafta üzerine basılması yasaklanabilir.
Kaval kemiği kırığı ne kadar sürede kaynar?
Kaval kemiğinin (Tibia) kan dolaşımı vücudun diğer bölgelerine göre daha zayıftır. Normal bir kırığın kaynaması 3 ila 6 ay sürebilir. Sigara kullanımı bu süreyi ciddi şekilde uzatır.
Ameliyatta takılan platin (çivi) sonradan çıkarılır mı?
Titanyum çivi ve plaklar vücutla tam uyumludur ve ömür boyu kalabilir. Ancak cilde çok yakın olup rahatsızlık veriyorsa veya enfeksiyon gelişirse, kemik tamamen kaynadıktan sonra (genellikle 1.5 - 2 yıl sonra) ufak bir operasyonla çıkarılabilir.
Bacak kırıkları ihmale gelmez. Modern cerrahi yöntemlerle en kısa sürede ayağa kalkmak ve güvenli bir tedavi süreci için İstanbul DMN Orthospine Clinic uzmanlarına başvurabilirsiniz.
