English
Arabic
87876.png){kind=icon}
Ameliyatınız harika geçti. MR sonuçlarınız tertemiz. Fizik tedavi ve rehabilitasyon süreciniz bitti. Doktorunuz "Artık sahalara dönebilirsin" onayını verdi.
Ama sahaya adım attığınızda diziniz kilitleniyor. İçinizden bir ses sürekli fısıldıyor: "Ya tekrar koparsa?"
Bu durumu yaşayan tek kişi siz değilsiniz. Tıpta buna "Kinezyofobi" (Hareket Korkusu) diyoruz. Durumu en iyi anlatan metafor şudur: "Ameliyatla motoru (dizi) yeniledik ama beyniniz hala el frenini çekiyor."
1. Tanım: Görünmez Düşman
Kinezyofobi, hareketin o bölgeye zarar vereceğine dair duyulan mantıksız ve aşırı inançtır. Araştırmalar, Ön Çapraz Bağ Cerrahisi sonrası spora dönemeyen sporcuların yaklaşık yarısının fiziksel yetersizlikten değil, bu psikolojik bariyerden dolayı dönemediğini göstermektedir.
2. Kısır Döngü: Korkunun Bedeli
Çoğu hasta, "Korkarsam daha dikkatli olurum, böylece sakatlanmam" diye düşünür. Bu, spordaki en büyük yanılgıdır. Bilimsel gerçek tam tersini söyler: "Korktuğunuz için sakatlanma riskiniz artıyor."
- Hareketsizlik: Kullanılmayan kaslar erir (atrofi).
- Mekanik Bozulma: Korkan sporcu dizini bükmeden kaskatı basar, şok emilemez ve yük tekrar bağa biner. Bu durum maalesef revizyon cerrahisi (tekrar kopma) riskini artırır.
3. Tanı: Ben Kinezyofobik miyim?
Doktorunuz iyileştiğinizi söylediği halde; sürekli dizliği kontrol ediyor, zıplama hareketlerinde duraksıyor veya sağlam bacağa aşırı yükleniyorsanız, zihinsel bir bariyerle savaşıyor olabilirsiniz.
4. Çözüm: Beyni Yeniden Programlamak
DMN Orthospine olarak spora dönüş sürecinde şu yöntemleri kullanıyoruz:
- Kademeli Maruz Bırakma: Korkulan hareketi parçalara bölerek yapmak (Önce tek ayak duruş, sonra zıplama).
- Veriye Güvenmek: İzokinetik testler ve Sıçrama (Hop) testleri ile iki bacağın eşitlendiğini size "rakamlarla" kanıtlıyoruz. Hissiyat yalan söyleyebilir ama rakamlar söylemez.
5. DMN Yaklaşımı: İç Destek (Internal Brace)
Hastalarımıza "İç Destek" (Internal Brace) teknolojisini uyguladığımızda, dizin içinde emniyet kemeri gibi çalışan ekstra bir yapı olduğunu bilmek, onlara büyük bir psikolojik güven veriyor ve korkuyu yenmelerini hızlandırıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Korkumun olması dizimin iyileşmediği anlamına mı gelir?
Hayır, kesinlikle gelmez. Korku (Kinezyofobi) tamamen beynin koruma mekanizmasıyla ilgilidir ve fiziksel iyileşmeden bağımsızdır. MR sonuçlarınız ve kas testleriniz iyiyse, diziniz sağlamdır. Sorun "donanımda" (diz) değil, "yazılımdadır" (beyin). Profesyonel destekle bu yazılım güncellenebilir.
Tekrar kopmasından çok korkuyorum, bu normal mi?
Evet, bu çok yaygın ve normal bir duygudur (Re-injury Anxiety). Ancak bu korku sizi hareketten alıkoyuyorsa tehlikelidir. Eğer bu korku nedeniyle spora dönemiyorsanız, revizyon cerrahisi yazımızda bahsettiğimiz "Internal Brace" gibi ekstra güçlendirme yöntemleri hakkında doktorunuzla konuşmak sizi rahatlatabilir.
Spora dönüş testleri (Hop Test) nedir?
Bu testler, ameliyatlı bacağınızın sağlam bacağınıza göre performansını ölçer. Tek ayak üzerinde ne kadar uzağa zıplayabildiğiniz, dengede ne kadar durabildiğiniz ölçülür. Eğer iki bacak arasındaki fark %10'un altındaysa (%90 simetri), bilimsel olarak spora hazırsınız demektir.
Kinezyofobi ne kadar sürede geçer?
Bu kişiden kişiye değişir. Kademeli maruz bırakma terapisi ve sportif rehabilitasyon ile genellikle 4-6 hafta içinde korku eşiği ciddi oranda düşer. Önemli olan kaçmak değil, korkulan hareketin üzerine kontrollü gitmektir.