English
Arabic
87876.png){kind=icon}
Blount Hastalığı (Tibia Vara) Nedir? Bacak Eğriliği Tedavisi
Değerli anne ve babalar; çocuğunuzun ilk adımlarını atarken bacaklarında fark ettiğiniz "O bacak" (genu varum) şeklindeki eğrilikler sizleri derinden endişelendiriyor, bunu çok iyi anlıyoruz. Çocukların gelişim sürecinde 2 yaşına kadar görülen bacak eğriliklerinin çok büyük bir kısmı tamamen "fizyolojik", yani geçici bir durumdur. Ancak İstanbul DMN Orthospine Clinic uzmanları olarak bilmenizi isteriz ki; her eğrilik aynı değildir. Blount hastalığı, zamanla kendiliğinden düzelmeyen ve kaval kemiğindeki büyüme plağının hasar görmesiyle ortaya çıkan ilerleyici bir hastalıktır.
Blount Hastalığı Nedir? (Fren Mekanizması)
Çocukların kemik uçlarında, uzamayı sağlayan kıkırdak yapılı "büyüme plakları" bulunur. Blount hastalığı, dizin hemen altındaki kaval kemiğinin (tibia) üst iç kısmındaki büyüme plağının anormal yüklenmeler sebebiyle hasar görmesi durumudur.
Bunu basit bir "fren mekanizmasına" benzetebiliriz: Normalde kemiğin her iki tarafı eşit hızda uzarken, Blount hastalığında kemiğin iç kısmındaki (medial) büyüme plağı yavaşlar veya durarak "fren" yapar. Ancak dış kısımdaki (lateral) plak uzamaya devam eder. Kemiğin bir tarafı uzayıp diğer tarafı durduğunda, bacak dışa doğru bir yay çizerek eğrilmeye başlar.
İki Farklı Tip: Bebeklik ve Ergenlik Dönemi
- Bebeklik Tipi (Erken Başlangıçlı): Genellikle 1-3 yaş civarında fark edilir ve vakaların %50 ila %80'inde her iki bacağı birden etkiler. En büyük risk faktörü kilolu bebeklerin erken yürümesidir. Henüz olgunlaşmamış kıkırdaklara binen bu ağır mekanik yük, büyüme plağını zedeler.
- Ergenlik Tipi (Geç Başlangıçlı): Genellikle 10 yaşından sonra ortaya çıkar ve sıklıkla tek bacağı etkiler. Ergenlik dönemindeki hızlı boy atma ve özellikle obezite (aşırı kilo) ile çok yakından ilişkilidir.
Fizyolojik (doğal) O-bacak eğriliği, çocuğunuz yürümeye başladıktan sonra 2 yaş civarında kendiliğinden düzelir. Blount hastalığı ise zamanla daha da kötüleşir. Kliniğimizde bu ayrımı Drennan Metadiafizer Açı (MDA) ölçümü ile röntgen üzerinden yaparız.
Açı 10 derecenin altındaysa genellikle fizyolojiktir, 16 derecenin üzerindeyse büyük ihtimalle Blount hastalığıdır ve mutlaka profesyonel tıbbi müdahale gerektirir.
DMN Orthospine'da Güncel Tedavi Yaklaşımları
Op. Dr. Sedat Duman ve Op. Dr. Muhammed Duman yönetimindeki kliniğimizde, hastalığın evresine göre en modern çocuk ortopedisi protokollerini uygulamaktayız.
1. Cihaz ve Bracing (Ortez Kullanımı)
Erken teşhis edilen bebeklik tipinde (özellikle 3 yaşından küçüklerde), tedavinin ilk basamağı özel bacak cihazlarıdır (KAFO). Bu cihazlar, bacağın iç kısmına binen yükü dışa yönlendirerek kemiğin düzelmesini sağlar.
2. Yönlendirilmiş Büyüme (Eight-Plate Yöntemi)
Modern çocuk ortopedisindeki en büyük devrimdir. Kemiğin hızlı büyüyen dış tarafına, 8 rakamına benzeyen küçük bir metal plak takılır. Bu "Minimal İnvaziv" yöntemle dış tarafın büyümesi geçici olarak yavaşlatılır ve hastalıklı iç tarafın arayı kapatarak bacağı kendi kendine düzeltmesi sağlanır. Düzelme tamamlandığında plak basitçe çıkarılır.
3. Osteotomi (Düzeltici Kemik Cerrahisi)
İleri derece vakalarda veya ergenlik döneminde büyüme potansiyelinin sonuna gelinmişse uygulanır. Kaval kemiği dizin altından kesilerek mekanik aks mükemmel şekilde düzeltilir ve titanyum plak/vidalarla sabitlenir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Çocuğumun erken yürümesi bacaklarını eğer mi?
Evet, eğer çocuğunuz yaşına göre kiloluysa ve 10-12 aydan önce yürümeye başladıysa, henüz tam kemikleşmemiş yumuşak kıkırdak dokusu bu yükü taşıyamaz ve Blount hastalığı tetiklenebilir.
Vitamin eksikliği (Raşitizm) ile Blount hastalığı aynı mıdır?
Kesinlikle hayır. Raşitizm D vitamini eksikliğine bağlı "metabolik" bir hastalıkken, Blount hastalığı sadece diz bölgesindeki büyüme plağında oluşan "mekanik" bir hasardır. Kan tahlilleri ve röntgen ile ikisi kolayca ayırt edilir.
Eight-plate plakları bacakta kalıcı mıdır?
Hayır, kalıcı değildir. Eight-plate sisteminin en büyük avantajı "geri döndürülebilir" olmasıdır. Bacak tamamen düz bir hizaya geldiğinde bu küçük plaklar ufak bir operasyonla çıkarılır.
Tedavi edilmezse ne olur?
Blount hastalığı kendi kendine geçmez. Eğer tedavi edilmezse bacaklardaki eğrilik artar ve çocuk genç erişkinliğe ulaştığında şiddetli diz kireçlenmesi (osteoartrit) ve kalıcı yürüme bozuklukları oluşur. Erken müdahale eklem sağlığını kurtarmak için hayati önem taşır.
Çocuğunuzun bacak gelişimini şansa bırakmayın. Doğru teşhis ve modern tedavi yöntemleri için İstanbul DMN Orthospine Clinic'te uzman ortopedi doktorlarımızdan randevu alabilirsiniz.